Türkiye’de 12 büyükşehirde yapılan araştırma, komşuluk ilişkilerinin zayıfladığına dair yaygın bir görüş olduğunu ortaya koydu. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Feyza Korkmaz Sağlam, dijitalleşmenin ve teknolojiyle artan yalnızlaşmanın komşular arasındaki etkileşimi azaltabildiğini söyledi.

Araştırmaya göre komşuluk ilişkileri zayıflıyor

Esenler Belediyesi bünyesindeki Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi ve Adamor Araştırma Merkezi eşliğinde hazırlanan “Türkiye’de Mahalle Kültürü, Komşuluk İlişkileri ve Aile Araştırması”na 25 yaş ve üzeri 1.622 kişi katıldı. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Tekirdağ, Kayseri, Samsun, Trabzon, Erzurum, Malatya ve Gaziantep’te yürütülen çalışmada anket verilerinin yanı sıra nitel görüşmeler ve üç büyükşehirde odak grup görüşmeleri de yapıldı.

Katılımcıların yüzde 29,9’u komşuluk ilişkilerinin neredeyse sona erdiğini, yüzde 38,1’i büyük ölçüde zayıfladığını, yüzde 22’si ise zayıflama başladığını belirtti. İlişkilerin değişmediğini ve hâlâ önemli olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 8,9’da kaldı. Böylece katılımcıların yüzde 90’ı komşuluk ilişkilerinin zayıfladığı yönünde görüş bildirdi.

Sağlam, araştırmaya katılanların yaklaşık yüzde 85’inin gündelik komşuluk ilişkilerinden memnun olduğunu, buna karşın yaklaşık yüzde 90’ının komşuluğun geleceğine olumlu bakmadığını aktardı. Katılımcıların önemli bir bölümü, bireysel etkileşimlerin ve mahalle dayanışmasının zamanla azalacağını düşünüyor.

Dijitalleşme mahalle dayanışmasını nasıl etkiliyor?

Sağlam, dijital araçlarla günlük ihtiyaçların karşılanmasının komşularla doğrudan temas etme gereksinimini azaltabildiğine dikkat çekti. “Komşumuzun kapısını çalıp bir ondan tuz istemek, ekmek istemek gibi eylemler bizim ilk tercihimiz olmuyor” diyen Sağlam, etkileşim azaldığında paylaşımın, dayanışmanın ve mahalleye aidiyetin de zayıflayabileceğini belirtti.

Komşuların birbirini tanıması, mekânsal birliktelik ve yüz yüze temasın önemini vurgulayan Sağlam, düğün ve cenaze gibi büyük yaşam olaylarında insanların hâlâ dayanışma gösterebildiğini ifade etti. Araştırmada, gündelik hayatın yoğunluğu içinde bu desteğin daha az görünür hâle geldiği, etkileşimlerin artmasının mahalle kültürünün sürmesine katkı sağlayabileceği kaydedildi.

Kaynak: IHA