ABD ile İran arasında devam eden gerilimin sona erdirilmesi amacıyla yürütülen diplomatik görüşmelerde yeni gelişmeler yaşanıyor.

9 Kasım 2026 tarihinde Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Erem News tarafından yayımlanan haberde, Washington yönetiminin Tahran'a Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını hedefleyen aşamalı bir anlaşma önerdiği ileri sürüldü.

Arabuluculuk görüşmelerine yakın diplomatik kaynaklara dayandırılan habere göre teklif, deniz ablukasının hafifletilmesiyle başlayacak ve nükleer müzakerelerle devam edecek.

ABD'den İran'a aşamalı anlaşma teklifi

Diplomatik kaynakların aktardığı bilgilere göre ABD'nin önerdiği planın ilk aşamasında, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı uluslararası gemi trafiğine yeniden açması karşılığında ABD'nin uyguladığı deniz ablukasının kısmen kaldırılması öngörülüyor.

İkinci aşamada ise İran'ın nükleer programına yönelik müzakerelerin başlatılması planlanıyor.

Görüşmelerde ilerleme sağlanması halinde ekonomik yaptırımların aşamalı olarak hafifletilmesi ve yurt dışında dondurulmuş İran varlıklarının belirli koşullar çerçevesinde serbest bırakılması değerlendiriliyor.

Söz konusu planın henüz iki ülke tarafından resmen kabul edilmiş bir anlaşma olmadığı belirtiliyor.

İran'dan ABD'ye yazılı güvence talebi

Habere göre İran yönetimi, ABD'nin sunduğu yeni teklife henüz resmi yanıt vermedi.

Tahran'ın, Washington yönetiminden anlaşmanın uygulanmasına ilişkin yazılı taahhütler istediği öne sürüldü.

İran tarafının özellikle deniz ablukasının kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması konusunda somut adımlar atılmasını talep ettiği belirtildi.

Taraflar arasındaki temel görüş ayrılıklarından biri, karşılıklı yükümlülüklerin hangi sırayla yerine getirileceği konusunda yaşanıyor.

Katar'ın teklifinde 10 milyar dolarlık ayrıntı

Öte yandan İranlı gazeteci Ali Gholhaki'nin paylaştığı ve Katar'ın arabuluculuk girişimine ilişkin olduğu belirtilen yeni bilgiler de gündeme geldi.

Gholhaki'nin aktardığı iddialara göre teklifte İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini yüzde 3,67 seviyesinde sürdürebilmesine izin verilmesi öngörülüyor.

Plan kapsamında yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun İran sınırları içerisinde seyreltilmesi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin ülkeye girişine izin verilmesi de yer alıyor.

Ayrıca ABD'nin deniz ablukasını kaldırması ve İran'a ait 10 milyar dolara kadar dondurulmuş varlığın serbest bırakılması teklifin ekonomik boyutunu oluşturuyor.

Ancak söz konusu maddeler ABD veya İran makamları tarafından resmi olarak doğrulanmış değil.

Hürmüz Boğazı neden önemli?

Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığının en önemli geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

Bölgedeki askeri gerilim ve deniz taşımacılığındaki kısıtlamalar, küresel enerji arzını ve uluslararası ticareti doğrudan etkiliyor.

Bu nedenle Hürmüz Boğazı'nın yeniden güvenli gemi geçişlerine açılması, yalnızca ABD ve İran açısından değil, küresel enerji piyasaları bakımından da önem taşıyor.

Taraflar arasında henüz anlaşma sağlanamadı

ABD ve İran arasında Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler devam ederken, tarafların talepleri arasında önemli farklılıklar bulunuyor.

İran yönetimi yaptırımların ve deniz ablukasının kaldırılmasını öncelikli koşullar arasında gösterirken, Washington yönetimi nükleer program ve deniz ulaşımına ilişkin güvenceler istiyor.

Yeni tekliflerin kabul edilip edilmeyeceği henüz netlik kazanmazken, gözler ABD ve İran'ın diplomatik temaslarda atacağı adımlara çevrildi.