HAVA DEĞİŞİMLERİ ENFEKSİYONLARI TETİKLİYOR!Üst solunum yolu enfeksiyonları, solunum yollarının ağız burun bölgesinden, bronşların başlangıcına kadar olan bölümündeki tüm enfeksiyonları kapsıyor. Belirli bir nedenle doktora götürülen çocukların yüzde 70’ine üst solunum yolu hastalıkları teşhisi konuluyor. Bebeklik döneminde senede 3-8 defa görülebilen bu enfeksiyonlar okul çağındaki çocuklarda 2-6’ya düşüyor. Acıbadem Bursa Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Bülent Öztürk, çocukluk döneminde daha sık görülen üst solunum yolu enfeksiyonlarının görülme sıklığının ilerleyen yaşlarda azaldığına dikkat çekerken,“Ancak yılın belirli dönemlerinde; özellikle kış aylarında ve hava değişimlerinin yaşandığı dönemlerde hem çocuklar hem de yetişkinler için sık ve bulaşıcı ataklara yaşanabiliyor” diyor. Neden virüs mü, bakteri mi? Enfeksiyonun nedeni virüslerse, ateşli dönem genellikle birkaç saat sürüyor. Bazı durumlarda 3 güne kadar ateş gözlenebiliyor ancak derecesi çok yüksek olmuyor. Ancak ateşin uzun sürmesi, düşmüşken tekrar yükselmesi ve yüksek kalması enfeksiyon nedeninin bakteri olduğunu akla getirebiliyor. Bu enfeksiyonların virüs nedenli olanları antibiyotikle tedavi edilemiyor. Bu hastalara, şikâyetlerini iyileştirici ve destek tedavisi uygulanıyor. Antibiyotikler bakterilere etki gösteriyor. Üst solunum yolu enfeksiyonları, yüzde 90-95’i virüs temelli meydana geliyor.Acıbadem Bursa Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Bülent Öztürk, 200’den fazla virüs türünün enfeksiyonlara neden olduğunun altını çizerek, “Bu türlerin arasında en sık neden olanı “Rhinovirus” adı verilen virüsler. Bu virüsün de 100’ün üzerinde türü bulunuyor. Enfeksiyonların nedenleri arasında bakterilerin oranı ise sadece yüzde 5-“10 arasında. Bu nedenle her enfeksiyon durumunda antibiyotik tedavisine başvurmamak gerekiyor” diyor. Bazı durumlarda virüs nedenli bir enfeksiyona bakteriler de eklenebiliyor ve hastanın durumu kötüleşebiliyor. Özellikle 1 yaşına kadar sık solunum sistemi enfeksiyonu geçirenlerde, doğumsal ya da sonradan edinilmiş bağışıklık sistemi bozukluğu olanlarda, ciddi kronik hastalığı olanlarda ve daha önce zatürre geçirmiş kişilerde bakterinin enfeksiyona katılımı kolaylaşabiliyor. Enfeksiyonlar birbirini tetikleyebiliyor Üst solunum yolu enfeksiyonları tanımı birçok enfekte hastalığı içine alıyor. Burun arkası ve nefes borusu üstünün enfeksiyonu, farenjit, küçül dilin enfeksiyonu, burunu enfeksiyonu, sinüzit, kulağın dışının ya da zarının içinin enfeksiyonu, bademcik enfeksiyonu, nefes borusunun üstünü kapatan yumuşak dokunun enfeksiyonu, boğaz apseleri gibi birçok hastalık üst solunum yolu enfeksiyonları grubuna giriyor. Bu dokular birbiriyle komşu olduğundan sıklıkla birlikte olabiliyor. 5 maddede üst solunum yolu enfeksiyonları: Bulaşma yolları: Özellikle virüs kaynaklı enfeksiyonlar 3 şekilde bulaşıyor: Büyük partiküller öksürme ve hapşırma; küçük partiküller aynı mekanda bulunup aynı havayı soluma; virüsle kirlenmiş veya bulaşmış eller veya eşyalar ile temas etme. Şikayetler: Ateş, ürperme hissi, halsizlik, huzursuzluk, iştahsızlık, burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırık, öksürük, balgam, kusma, burun ve boğazda kuruluk, baş ağrısı, boğaz ağrısı, karın ağrısı, kas ağrısı gibi şikayetler görülebiliyor. Teşhis:Hastalık öyküsü, muayene, klinik durum ve tetkik ile teşhis ediliyor. Üst solunum yolu enfeksiyonlarının teşhisi için bu verilerin bir arada değerlendirilmesi gerekiyor. Tedavi yöntemleri: Virüs nedenli enfeksiyonlarda;şikayetlere yönelik tedavi ve destek tedavisi veriliyor. Ateş düşürücü, burun açıcı, öksürük kesici ve ağrı kesici ilaçlar; özellikle çocuklarda gerekli durumda ateşi düşürmek için ılık duş ya da fizik soğutma şikâyetlere göre tercih edilebiliyor. Bakteri nedenli enfeksiyonlarda, antibiyotik başlanması uygun oluyor. Korunma yolları: Özellikle çocuklarda beslenmeye dikkat etmek, sabunla veya dezenfektanla elleri ve yüzü sık sık yıkamak, hasta kişilerin kullandığı havlu gibi ev eşyalarını kullanmamak, hasta kişilerle fiziksel temastan kaçınmak, kapalı, pis, kalabalık, sigara içilen ortamlardan mümkün olduğunca uzak durmak korunma yolları arasında yer alıyor. Stres enfeksiyona karşı direnci azaltıyor! Üst solunum yolu enfeksiyonlarının nedenleri arasında demografik yapı farklılıklardan coğrafi değişikliklere kadar birçok faktör yer alıyor. Akif ya da pasif sigara içimi ve kalabalık ortamda yaşamak da nedenler arasında. Bununla birlikte stresin de önemli bir üst solunum yolu enfeksiyonu nedeni olduğuna dikkat çeken Dr. Bülent Öztürk, “Stres anlarında bağışıklık sistemi zayıflayabiliyor ve kişi enfeksiyonlara karşı daha dirençsiz açık hale gelebiliyor” diyor. Geçirilen enfeksiyonun şiddeti; enfeksiyona neden olan mikroba, kişinin yaşına, daha önce aynı mikropla karşılaşıp karşılaşmadığına, alerji ve beslenme durumuna göre değişiyor. Aynı mikrop aile bireyleri arasında farklı şiddetlerde olabildiği gibi farklı hastalıklara da yol açabiliyor. Soğuk havaların mikrop yayılımı ya da kişinin direnci üzerinde bir etkisi olduğu tıbben kanıtlanmamış olduğunu belirten Dr. Bülent Öztürk,“Bununla birlikte, kış aylarında özellikle toplu yaşam alanlarında enfeksiyon görülme oranı artıyor. Yine mevsim değişikliklerinde de hava sıcaklığının net olmaması, bedenin bu hava şartlarına uyum sağlamasını zorlaştırıyor.Bu da enfeksiyonlara karşı direnci azaltıyor ve az miktarda mikrop bile kolayca hastalığa dönüşebiliyor” diyor. Teşhisi doktora bırakmak gerekiyor Özellikle çocuklarda görülen enfeksiyonlarda yanlış bir tedaviye başlamamak ve şikâyetlerin artmasına neden olmamak için mutlaka doktora başvurulması gerektiğini belirten Dr. Bülent Öztürk, “Üst solunum yolu enfeksiyonlarının şikayetleri başka bir hastalığın habercisi de olabilir. Bu durumda doktora başvurmamak tedaviyi geciktirecektir. Ayrıca enfeksiyon anında meydana gelen ateş, gerekli önlemler alınmadığında nöbet gibi geri dönüşü olmayan sonuçlara da neden olabilir” diyor. Şikayetleri 2-7 günler arasında en şiddetli seviyeye ulaşan üst solunum yolu enfeksiyonlarında doğru tedavi ile iyileşme 2 haftada tamamlanıyor.