ABD Başkanı Donald Trump'ın imzaladığı ve tüm ülkelere yönelik yüzde 10 ek gümrük vergisi getiren başkanlık kararnamesi yürürlüğe girdi. ABD Yüksek Mahkemesi'nin daha önce gümrük tarifelerini iptal etmesinin ardından hızlı bir adım atan Trump yönetimi, yeni düzenlemeyi saatler içinde devreye soktu.

ABD Gümrük ve Sınır Koruma Ajansı (CBP) tarafından ithalatçılara gönderilen bilgilendirmede, söz konusu verginin ilk etapta yüzde 10 olarak uygulanacağı ve belirli muafiyetler dışında tüm ülkeleri kapsayacağı belirtildi. Verginin yerel saatle gece yarısından itibaren geçerli olduğu bildirildi.

Trump daha önce yaptığı açıklamada vergi oranının yüzde 15'e çıkarılacağını ifade etmiş olsa da, bu yönde henüz resmi bir kararname yayımlanmadığı için uygulama şimdilik yüzde 10 seviyesinde kaldı.

Başkanlık kararnamesinde, yeni gümrük vergilerinin amacının uluslararası ödeme dengesizliklerini gidermek ve ticari ilişkileri ABD'nin çıkarları doğrultusunda yeniden şekillendirmek olduğu vurgulandı. Trump yönetimi, bu adımın Amerikan işçileri, çiftçileri ve üreticilerini korumaya yönelik olduğunu savunuyor.

Öte yandan ABD Yüksek Mahkemesi, Trump'ın daha önce uyguladığı gümrük tarifelerini 6'ya karşı 3 oyla iptal etmiş ve bu uygulamaların yetki aşımı olduğunu belirtmişti. Bu kararın ardından Trump yönetimi, yeni vergileri devreye almak için bu kez 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. maddesine başvurdu. Bu madde, başkana Kongre onayı olmadan sınırlı süreyle ticari önlemler alma yetkisi tanıyor.

Trump, mahkemenin kararına sert tepki göstererek, bu durumun ABD aleyhine olduğunu savundu. Yaptığı açıklamalarda, "Yabancı ülkeler çok mutlu ama uzun süre böyle kalmayacaklar" ifadelerini kullanan Trump, gümrük vergilerinin artırılabileceğinin sinyalini verdi.

Kararın uluslararası yansımaları da gecikmedi. İngiltere ve Avustralya gibi ülkeler, daha önce ABD ile yapılan ticaret anlaşmalarının bu yeni karar nedeniyle belirsizliğe girdiğini açıkladı. İngiltere, anlaşmalara uyulmaması halinde misilleme adımlarının gündeme gelebileceğini duyurdu.

Avrupa Birliği ise ABD ile yürütülen ticaret anlaşmasının onay sürecini askıya aldı. Hindistan da benzer şekilde ABD ile planlanan ticaret görüşmelerini ertelediğini açıkladı.

Uzmanlar, Trump'ın bu hamlesinin küresel ticarette yeni bir gerilim dalgası başlatabileceğini ve önümüzdeki süreçte karşılıklı ekonomik adımların artabileceğini değerlendiriyor.