Türkiye’de 100 milyon adet eski cep telefonu atıl vaziyette çekmecelerde bekliyor. Her yıl 14 milyon yeni cep telefonu kullanıma girerken, 14 milyon eski telefon da çekmeceye atılıyor. Ancak yönetmelikler yayınlanmasına rağmen kullanılmış cep telefonlarının toplanıp dönüştürülmesiyle ilgili süreç başlamış değil. Konuyla ilgili dünya örneklerinin de yer aldığı bir araştırma hazırlayan Bilgi Teknolojileri ve İletişimi Kurumu (BTK) uzmanlarından Abbas Güvenç, muhteviyatında zehirli kurşun, cıva, kadmiyum ve astatin gibi maddelerin bulunduğu cep telefonu atıklarının hem çevre hem de insan sağlığına zarar verdiğine dikkat çekti. Zaman'ın haberine göre akıllı cep telefonlarının yaygınlaşması, kullanılır vaziyetteki birçok telefonu atıl hale getiriyor. Eski telefonların yol açtığı kirlilik sorunu  önemli boyutlarda. Eski telefonların toplanmaması çevre kirliliğine neden oluyor. Kullanılmış cep telefonları ve yedek parçaları, sıradan çöpler gibi çöplüğe atılarak çöp depolarına gidiyor. Bu durumda cihazlarda bulunan kurşun, nikel, kadmiyum ve cıva gibi ağır metaller toprağı ve yer altı sularını kirletiyor ve zehirliyor. Cep telefonunda altın, gümüş, paladyum, bakır gibi değerli metaller de bulunuyor. BTK’da görevli mühendis Abbas Güvenç’in “Kullanım dışı kalan telefonların imhası, geri dönüşümü, dünya uygulamaları ve çözüm önerileri” başlıklı uzmanlık tezinde dikkat çekici istatistikler yer alıyor. Buna göre mobil telefonların ortalama kullanım ömrü 5 ile 8 yıl arasında değişiyor. 67 milyondan fazla cep telefonu abonesinin bulunduğu Türkiye’de yılda 14 milyon yeni mobil cihaz kullanıma giriyor, bir o kadarı da kullanım dışı kalıyor. Dünya genelinde ise 6,5 milyar cep telefonu bulunuyor ve yılda yaklaşık 1,3 milyar telefon imha sürecine giriyor. Güvenç’in tezinde ulaştığı sonuca göre Türkiye’de elektronik atıkların dönüşümüyle ilgili yönetmelikler yayınlanmasına rağmen cep telefonlarının geri dönüşümü yönünde başlatılan çalışma ve projelerden sonuç alınamadı. Elektronik atık yönetimi konusunda dünyadaki en katı sistem İsviçre’de. Cep telefonu üreticilerinin organizasyonuyla hayata geçen gönüllü vakıflar elektronik atıkların toplanması, taşınması, finansmanı için ithalat ya da satış esnasında üreticiler, geri dönüşüm fonuna belirli bir ücret ödüyor. Bu ücret yeni cihaz alımında tüketicilere fatura ediliyor. Yeni cihaz alınırken ödenen ücretle eski cihazın geri dönüşüm maliyeti karşılanıyor. İngiltere’de eskiyen cep telefonları aralarında yardım derneği, perakendeci, üretici, bakım onarım, yeniden kullanım ve geri dönüşüm şirketlerinin yer aldığı 102 online gönüllü geri alma programı aracılığıyla toplanıyor. Kullanıcılar telefonlarını, posta ya kargoyla gönderebiliyor ya da toplama noktasına bırakabiliyor. Toplama programları eski telefona nakit ödeme, yeni telefon alımında indirim, hediye çekilişi, ekstra konuşma dakikaları ve fatura indirimleri gibi yöntemlerle kullanıcıları teşvik ediyor. ABD ve Kanada’da geri dönüşüm ve yeniden kullanım alanında dünyanın en büyük şirketlerinden bir olan Recellular bulunuyor. Gönüllü üreticilerin oluşturduğu bu program kapsamında 40 bin toplama noktası mevcut. ABD’de toplanan telefonların önemli bir kısmı yeniden kullanıma sunulurken, kullanılabilir parçaların geri dönüşümü yapılıyor. Çin’de ise bu uygulama yaklaşık bin noktada gerçekleşiyor. Toplanan cihazlar ya geri dönüşüme gönderiliyor ya da imha ediliyor. Buna benzer örnekler Japonya, Finlandiya, Hindistan ve Afrika’da da uygulanıyor. 2005 yılında AB elektronik atıklar için düzenleme yaptı. Müzelik ‘cep’ler niye saklanıyor? Abbas Güvenç’e göre Türkiye’de cep telefonlarının geri dönüşümünün yetersiz olmasında esas sorun mobil cihazların toplanmasıyla ilgili organizasyon yetersizliği. Kullanıcılar cihazların toplama noktalarına teslimi noktasında isteksiz. Bunda cep telefonundaki bilgi güvenliği, bilinç düzeyi, cihazların yeniden kullanıma sürülebileceği ve kendisinden sonraki kullanıcının kullanımından dolayı kendisinin sorunlar yaşayabileceği konusunda endişeler yaşaması gibi etkili oluyor. İkinci el cep telefonu ticaretinin kayıt dışılığına bağlı olarak yaşanan sorunlar geri toplamadaki başarısızlığının sebeplerinden biri. Güvenç’in araştırmasında, “Kullanım dışı kalan cep telefonlarının toplatılmasının sağlanması konusunda kamu ve özel sektör işbirliği ile tüketicilerin bilinçlendirilmesi gerekiyor.” deniliyor. Güvenç, cihaz üreticileri ile mobil operatörler tarafından yapılacak özendirmenin eski cep telefonlarının toplanmasına olumlu katkı sağlayabileceğini belirtiyor